"Tehlikeli sonuçlara varılabilir"

"Tehlikeli sonuçlara varılabilir"

DAÜ Ekonomi Bölümü Öğretim Görevlisi Prof. Dr. Fatma Güven Lisaniler, Asgari Ücret yasası geçerliliğini koruduğu sürece, sektörel bazda asgari ücreti tartışmanın sakıncalı olacağına dikkat çekti

11 Ocak 2019 - 09:00 - Güncelleme: 12 Ocak 2019 - 11:57

DAÜ Ekonomi Bölümü Öğretim Görevlisi Prof. Dr. Fatma Güven Lisaniler, asgari ücretin aslında hiçbir tecrübesi ve kalifiyesi olmayan bir kişiye ödenecek minumum bir ücret olması gerektiğinin altını çizerek, mevcut yasada ise ailenin tanımlanmış olduğunu kaydetti


Lisaniler, “Asgari ücret bir ailenin minumum geçimini sağlamaksa, o zaman hangi sektörde çalıştığı fark etmez” diyerek, “örneğin turizm sektöründe çalışanlar daha mı az yemek yiyor? Siyasiler tartışmaya buradan başlamalıdır. Ofiste oturanla inşaatta çalışanın aynı olmaması gerekir. Ancak ofiste çalışanın beyin çabası nasıl çözülecek?” diye sordu


Lisaniler, bir yasanın değişmediği sürece bağlayıcı olduğuna dikkat çekerek, yasa dururken ve asgari ücret bu yasayla tanımlanırken, asgari ücret sektörel bazda ödensin denildiğinde ve bu da çalışanların yüzde 60’ının ödendiği bir ücret olacaksa çok tehlikeli sonuçlara varılabileceğini belirtti


Prof. Fatma Güven Lisaniler, ülkede hızlı bir şekilde gelir transferinin yaşandığına işaret ederek, gelirin Türk Lirası üzerinden olmasına karşın, harcamaların hep yabancı para üzerinden yapılmakta olduğunu kaydetti. Lisaniler, bu gibi durumlarda bir gelir transferinin olduğunu belirterek, “geliri Türk Lirası ile olanlardan, geliri Türk Lirası olmayanlara bir gelir aktarılmaktadır” dedi


Lisaniler,  ülke ekonomisinin iyileşmesi için hiçbir ipucunun olmadığını da belirterek, dünya ekonomisinde büyümenin yavaşladığını, Türkiye’de ise krizin derinleşmekte olduğunu ifade etti. Lisaniler, tekelleşmenin çok yüksek bir şekilde piyasada yer aldığını belirterek, rekabetçi bir ortamın olmadığını kaydetti

Deniz ABİDİN


DAÜ Ekonomi Bölümü Öğretim Görevlisi Prof. Dr. Fatma Güven Lisaniler, asgari ücretin tanımı üzerine ilk önce hem fikir olunması gerektiğini belirtti. 

Lisaniler, asgari ücretin yasada 4 kişilik ailenin geçinebileceği bir miktar olarak tanımlandığını kaydetti. Lisaniler, asgari ücretin, kalifiye işçi, kalifiye olmayan işçi yanında bazı ülkelerde ise hiç kalifiye ve tecrübesi olmayanlar için en alt ücret olarak tanımlanmakta olduğunu kaydetti. Lisaniler, böyle bir karmaşa olduğu için sektörel bazda tartışmalara girmenin sakıncalı olmaya başladığını söyledi. 

Lisaniler, “Asgari ücret bir ailenin minumum geçimini sağlamaksa, o zaman hangi sektörde çalıştığı fark etmez” diyerek, “örneğin turizm sektöründe çalışanlar daha mı az yemek yiyor? Siyasiler tartışmaya buradan başlamalıdır. Harcanan bir çaba varsa ve bu fiziksel anlamda yapılıyorsa hiç kalifiye olmayanı anlatıyor demektir. Fiziksel işgücü ile çalışılıyor demek olur. 

Ofiste oturanla inşaatta çalışanın aynı olmaması gerekir. Ancak diğer ofiste çalışanın beyin çabası nasıl çözülecek?” diye sordu. 

“Tehlikeli sonuçlara varılabilir”

Lisaniler, sektörel bazda yapılan tartışmalara karşı olduğunu ifade ederek, yasa takip edilecekse piyasalara uyulmak zorunda olunması gerektiğini kaydetti. Lisaniler, bir yasanın değişmediği sürece bağlayıcı olduğunu belirterek, yasa dururken ve asgari ücret bu yasa üzerinden tanımlanırken, asgari ücret sektörel bazda ödensin denildiğinde ve bu da çalışanların yüzde 60’ının ödendiği bir ücret olacaksa çok tehlikeli sonuçlara varılabileceğini belirtti. 


“Emek hakkına aykırı”

Lisaniler, asgari ücret 4 kişilik ailenin geçimini sağlamak anlamına geliyorsa sektörün tartışılmaması gerektiğine vurgu yaparak, işverenin aslında adını tam olarak ortaya koymasa da yabancı işçiden bahsetmekte olduğunu kaydetti. Lisaniler, şöyle devam etti, “İşveren, bir kişi on kişiyle birlikte çalışıyor, o nedenle böyle bir şey söz konusu olamaz diyor. Bu sefer de yabancı yerli ayrımına gidilir. Bu da insan haklarına aykırıdır. Emek hakkına aykırıdır. Çünkü emek emektir. Bunun yabancısı yerlisi yoktur. O nedenle sektörel tartışmalara girmeden önce asgari ücretin ne olduğunu tekrardan konuşmamız ve yasamıza öyle işlememiz gerekir.” 


“Bizde bütün kalifiyelere asgari ücret ödeniyor”

Prof. Fatma Güven Lisaniler, sektörel bazda asgari ücreti konuşurken, insan hakkı ayıbı yapılmakta olduğunu belirterek, ülkede bütün kalifiyelere asgari ücret ödenmekte olduğunu kaydetti. Lisaniler, bu nedenle tartışmaların verimsiz kaldığını ifade ederek, sektörel bazda asgari ücretin bir takım ülkelerde uygulanmakta olduğunu, ancak bunun işçi lehine olduğunu söyledi. Lisaniler, işçi lehine denilirken, tehlikeli, kaza ihtimali yüksek olan işlerden bahsedildiğini belirterek, bu tarz iş yapanlara daha fazla ödendiğini söyledi. 


“Asgari ücret kalifiyesi olmayan bir kişiye ödenecek minumum bir ücret olmalı”

Lisaniler, “O nedenle inşaat işçisinin yapmaya çalıştığı nedir denilemez. İnşaat işçisine daha düşük asgari ücret ödensin denilirse olmaz. Bu iş ağır bir iştir, daha çok ödenmesi gerekir ki çalışmak isteyen imrensin” diye konuştu. Lisaniler, asgari ücretin aslında hiçbir tecrübesi ve kalifiyesi olmayan bir kişiye ödenecek minumum bir ücret olması gerektiğinin altını çizerek, KKTC’de ise ailenin tanımlanmış olduğunu kaydetti. Lisaniler, bu sürenin ise bir yılla sınırlı olması gerektiğini, çünkü bir yıldan sonra muhakkak o kişinin tecrübe edinmiş olması gerektiğini ve ücretinin artması gerektiğini belirtti. 


“Gelir dağılımı bozulmaktadır”

Prof. Fatma Güven Lisaniler, ülkede hızlı bir şekilde gelir transferinin olmakta olduğunu belirerek, Türk Lirası kazanılmış olsa da harcamaların hep yabancı para üzerinden yapılmakta olduğunu kaydetti. Lisaniler, bu gibi durumlarda bir gelir transferinin olduğunu söyleyerek, “geliri Türk Lirası ile olanlardan, geliri Türk Lirası olmayanlara bir gelir aktarılmaktadır. Ticarete dayalı bir ülkeyiz. Bir sabit gelirliler vardır bir de sabit gelirli olmayanlar vardır. Sabit gelirlilerden olmayanlara doğru bir gelir aktarımı söz konusudur. Buna bağlı olarak gelir dağılımı bozulmaktadır” diye konuştu. Lisaniler, asgari ücretin idealde verimliliğe bağlı olması gerektiğini ifade ederek, “bir şirket çok iyi çalışıyorsa ve verimliliği de artıyorsa ve de kar ediyorsa bu çalışanına dönmüyor. Oysa kriz dönemlerinde yaşanılan budur. Özellikle yabancı paraya bağlı olan ülkelerde bir gelir transferi olmaya başlar” dedi.


“Dünya ekonomisi yavaşladı, Türkiye’de kriz derinleşmekte”

Lisaniler, ekonominin iyileşmesi için hiçbir ipucunun olmadığını belirterek, dünya ekonomisinde büyümenin yavaşladığını söyledi. Türkiye’ye bakıldığında ise krizin derinleşmekte olduğunu ifade eden Lisaniler, Çin ekonomisinin yavaşladığını belirtti.

Lisaniler, genç işsizlik oranının ülkede yüksek olduğuna dikkat çekerek, işsizliğin azaldığını hissetmediğini kaydetti. Üniversitelerden mezun olanların iş bulamadıklarını belirten Lisaniler, “belki de aranan emek başka alanlardadır” dedi.


“Ucuz emeğe başvuruluyor”

Lisaniler, dövizdeki artışın herkesin karını azaltmakta olduğunu belirterek, Türkiye’de de asgari ücret yükseldiğinden daha düşük ücretli olan işler için bizim ülkemize gelmek istemediklerini kaydetti. Bu nedenle işverenlerin daha ucuz emek olan üçüncü dünya ülkelerinden gelen vatandaşlara yönelmekte olduklarını belirten Lisaniler, karın korunması adına bu yola başvurulmakta olduğunu söyledi. 


“Rekabetçi bir ortam yok”

Lisaniler, tekelleşmenin ise çok yüksek bir şekilde piyasada yer aldığını ifade ederek, tüm bunların emeği etkilemekte olduğunu söyledi. Lisaniler, “Rekabetçi bir ortam yok. Her yerden buraya emek göçü var. Emek göçünün olduğu yerde emek mücadele edemez. Yerli istihdam düşüyor. Eğitim yükseliyor, emek de farklı işler için arz ediliyor. Üretim yapımı emeği talep eden şekle ve katma değer ürünlere dönemediği için hala düz emeğe bakıyor. Düz emeğin ise çalışma koşulları zor. Saatleri fazla, ücreti düşük. Dolayısıyla buraya kimse emeğini sunmak istemiyor. Asgari ücretin ise böyle bir durumda etkili olabilmesi için tanımının tekrardan yapılması gerekiyor” şeklinde konuştu.

YORUMLAR

  • 0 Yorum
Henüz Yorum Eklenmemiştir.İlk yorum yapan siz olun..
İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR x
Kıb-Tek’ten ‘fatura’ kararı
Kıb-Tek’ten ‘fatura’ kararı
 Halil Karapaşaoğlu, Askeri Mahkeme’ye çıkarıldı
Halil Karapaşaoğlu, Askeri Mahkeme’ye çıkarıldı