At pazarlığı ve S 400'ler
Kazım Denizci

Kazım Denizci

At pazarlığı ve S 400'ler

06 Mayıs 2019 - 08:55

Uzun yıllardır Türkiye’yi yöneten Erdoğan ve çevresi kendilerini akıllı başkalarını da aptal sandıkları için her defasında baltayı ayaklarına vurmalarına rağmen alışıla gelmiş ezberlerinden asla vazgeçmiyorlar. Şimdilerde ABD ile yürütülen F 35 ve S 400 pazarlıklarını geçmişte Saddam rejiminin askeri bir operasyon ile devrilebilmesi için ABD’nin Türkiye ile yaptığı müzakerelere benzetiyorum.

En sonunda dönemin ABD Başkanı Georg W. Bush batkınlığını belirtmek için yaşananları “at pazarlığına” benzetmişti. ABD olası bir operasyonda topraklarını kullanma karşılığında Türkiye’ye en az 5,5 Milyar dolarlık bir yardım önermiş, Türkiye bunu az bulmuş ve ABD ile ilkelerden çok yapılacak yardımın miktarı konusunda pazarlıklara girişmişti.

Türkiye ABD’den topraklarını kullandırma karşılığında öylesine olmaz şeyler talep ediyorlardı ki; en sonunda dönemin ABD yönetimi Türkiye ile müzakereleri kesmiş, operasyonu kuzeyden Türkiye üzerinden gerçekleştirmek yerine güneyden Irak topraklarına girmişti.

Türkiye o yıllarda da ABD ile kriz yaratıp sonra bizzat kendisinin yarattığı krizi bahane edip; konuyla doğrudan hiç alakası olmayan meseleleri masaya getirip kendi lehine sonuç alma yoluna gidiyordu. Türkiye’nin Irak’a ilgisinin temel nedeni Kürtlerin Saddam sonrası herhangi bir statü elde etmesini engellemekti.

Elbette dönemin AKP iktidarı ABD’nin önerdiği 5,5 Milyar doları artırmak istiyordu; pazarlığın bir tarafında muhakkak Türkiye topraklarının ABD askerlerine kullandırılması karşılığında daha fazla para almak da vardı; fakat yapılan onca pazarlığı sadece buna indirgeyemeyiz. Türkiye dönemin ABD yönetimine Kürt sorunundan, Sünnilerin yeni dönem Irak’taki konumlarına kadar bir dizi dayatmada bulunuyordu.

İşler öyle bir hal aldı ki; adeta operasyon sanki ABD’nin değil Türkiye’nin öncelikleri için yapılıyormuş gibi bir durum ortaya çıkıyordu. Sonuçta bu süreç ABD açısından sürdürülemez bir noktaya geldi ve ABD yönetimi pazarlıkları bitirdi. ABD, Irak operasyonunu Türkiye topraklarını kullanılmadan gerçekleştirdi.Bu kadar hatırlatmayı şunun için yaptım; bana göre Türkiye kendisinin yarattığı bir S 400 krizi ile ABD ve diğer NATO ülkelerinden aslında bu krizin kendisi ile ilgisi olmayan bir dizi siyasi ve askeri tavizler koparmak istedi. Türkiye ABD ve diğer NATO ülkelerine “eğer benim başta Kürt Sorunu olmak üzere bir dizi bölgesel taleplerimi karşılamazsanız, ben de Astana Süreci ve S 400 gibi hamlelerle sizi burada boşa çıkarırım!” deme yoluna gitti.

Başlangıçta bu tavır bir yere kadar başta ABD olmak üzere kimi NATO ülkelerinde kısmi bir tedirginliğe neden oldu; fakat ABD ve diğer NATO ülkeleri bu tedirginliklerini çok çabuk üzerlerinden attılar.

ABD Başkan Yardımcısı Mike Pence 3 Nisan’da Washington’da NATO ile ilgili bir toplantıda “Türkiye’yi Rusya’dan almayı planladığı S 400 füze savunma sistemi satın alma konusunda uyardı. Pence, “Türkiye kararını vermeli; Türkiye tarihin en başarılı askeri ittifakının kritik bir ortağı olarak mı kalmak istiyor, yoksa ittifakımıza zarar verecek dikkatsiz kararlarıyla bu iş birliğinin güvenliğini riske mi atmak istiyor?” diyerek Türkiye’ye biraz daha ileri giderse kırmızı kart göstereceklerini bildirmiş oldu.

Hemen sonra Pentagon ve ABD dışişleri bakanlığından gelen açıklamalar ve sonrasında iki Demokrat ve iki Cumhuriyetçi Senatörün “Türkiye’ye eğer Rusya’dan S 400 alırsa, ABD Kongresi’nin 2017 Ağustos ayında çıkardığı ABD’nin “Hasımlarıyla Yaptırımlar Yoluyla Mücadele Etme Yasası” kapsamında yaptırım uygulanması!” teklifi işleri Türkiye açısından yönetilemez bir noktaya getirdi.

En son bir kaç gün önce yapılan Erdoğan/Trump telefon görüşmesinde Trump’ın “S 400’lerden vazgeçeceksiniz’” diye kestirip atması; Türkiye’nin S 400’lerden vazgeçme karşılığında F 35’ler, Suriye’de güvenli bölge benzeri konuları dahi konuşmaya yanaşmaması Türkiye’yi yine yıllar önceki at pazarlığı pozisyonuna getirmiş gibi gözüküyor. Bu filim devam ediyor, sonunu bekleyiniz.


YORUMLAR

  • 0 Yorum
Henüz Yorum Eklenmemiştir.İlk yorum yapan siz olun..

Son Yazılar