Siyasal İslam ve yaşattıkları
Kazım Denizci

Kazım Denizci

Siyasal İslam ve yaşattıkları

05 Temmuz 2019 - 07:51

İran’da Humeyni’nin iktidara gelmeden önce halka vermiş olduğu iki temel vaat vardı: Bağımsızlık ve özgürlük. Şahlık düzeninden ve ekonomik darboğazdan bulanan İran halkının çoğunluğu da bu iki şiar etrafında birleşmişti. Humeyni’nin ‘bağımsızlık ve özgürlük’ içerikli etkili konuşmaları halkta heyecan yaratıyor, özgürleşme umudunu filizlendiriyordu.
Bu iki kavram etkili kavramlardı. Humeyni de üzerine basa basa bu bağlamda umut dağıtıyordu. Ama ne var ki bu iki kavramdan en azından ikincisi İran için uzaktı. Bu arzu etrafında birleşen dindar, solcu, muhafazakâr ve birçok farklı kesimden İranlı, Şah Muhammed Rıza Pehlevi’ye karşı Ayetullah Humeyni’yi destekledi ve ayaklanarak Şah Muhammed Rıza Pehlevi’nin iktidarını sonlandırdı (1979). Aynı yıl Şah’ın ülkeden ayrılmasıyla beraber Fransa’da, sürgünde olan Humeyni ülkeye giriş yaptı ve ülke yönetime el koydu.
Humeyni’nin gelişiyle beraber onun görüşlerini içeren konuşmaları 1979’dan sonra derlenip Velayeti Fak(q)ıh -İslam Devleti- adlı bir kitaba dönüştürüldü ve İran, Humeyni liderliğinde, bu kitap doğrultusunda yönetilmeye başlandı. 1979’dan önce dini terminolojiden çok, bağımsızlık ve özgürlüğü dillendirip, dışlanmayı ve ötekileştirmeyi eleştiren Humeyni, iktidarı ele geçirir geçirmez ağız değiştirdi ve ilk icraat olarak muhalifleri kıyımdan geçirmeye başladı.
‘Özgürlük ve bağımsızlık’ kavramlarının yerini ‘dış mihrakların oyuncağı, ajanları, vatan hainleri, İslam/din düşmanları’ gibi kavramlar aldı. Yani Humeyni, İslami kesim hariç, destek aldığı gruplar dahil, muhalif oluşumları yok etmeye ve birçok alanda yasaklamalar getirmeye başladı.
Ülkenin ismi ve rejimi değiştirildi, matematik, fizik derslerinin yerine din dersleri konuldu. Farklı düşünen bilim insanları üniversitelerden atıldı, üniversiteler bilim yuvalarından çıkarılıp din kurumları haline getirildi. Kadın kamusal alandan dışlandı. Günlük yaşamın zorluğu kat be kat arttı ve ekonomik durum eskisinden daha da kötüleşti.
Özgürlüğün yerini yasaklar, düşünme hürriyetinin yerini müritçilik (Şia), refahın yerini ise yoksulluk aldı. İran’da yolsuzluk, rüşvet, adam kayırma baş alıp götürdü. İran, insan hakları, kişi hak ve hürriyetleri, örgütlenme, medya özgürlüğü gibi birçok alanda dünya listelerinin sonlarında bulunuyor.
Dünyada Çin’den sonra en fazla idamın olduğu ikinci ülke İran’dır. Hali hazırda İran’da gelecek vaat eden bireylerin hemen hepsi dışarıya kaçıyor, yaşamlarını, bilimsel, sanatsal çalışmalarını ABD, AB gibi yerlerde sürdürüyorlar. Dünyada dışarıya en fazla göç veren ülkelerin başında gelen İran, etnik olarak kaynıyor ve her an bir iç veya dış kargaşaya sürüklenebilir.
Kısacası, İran’da Humeyni ile başlayan Siyasal İslamlaşma sürecinde her ne vaat edildiyse tam tersi yaşandı.
Erdoğan ve AKP Türkiye’si - Şimdi, Erdoğan AKP iktidarı dönemine bakıldığında da Türkiye’nin birçok alanda İran ile benzerlikler gösterdiği gözlemlenebilir. Yani, AKP iktidarının İran’a özendiği, İran’ın gittiği yoldan ilerlemeye çalıştığı, devlet yapısını İran’ın yaptığı gibi teokratik bir sisteme evirmek için çabaladığı söylenebilir. AKP’nin iktidarı boyunca toplumu daha kolay yönetmek için topluma bilimsel olarak cehalet dayattığı ve cehalete yatırım yaptığı da…
Fakat AKP Türkiye’si ile İran’ın ayrıştığı bir alan var ki o da mezhepsel ideolojidir. İran, temel ideolojisini Şiilik üzerine kurmuş iken AKP iktidarı ideolojisini Sünnilik üzerine kurmuş ve bunu 17 yıldır devlet nezdinde kurumsallaştırmaya gayret etmektedir. Ama sonuç olarak, ikisi de politik dincilik, ikisi de tahribat ve mezhep ideolojisi üzerine abad olmuştur. İşte siyasal İslam denen bela budur


YORUMLAR

  • 0 Yorum
Henüz Yorum Eklenmemiştir.İlk yorum yapan siz olun..

Son Yazılar