“Erken seçim kaçınılmaz”

“Erken seçim kaçınılmaz”

Siyaset Bilimci Akademisyen Prof. Dr. Bülent Evre, mevcut şartlarda erken seçimi zaruri olarak gördüğünü belirterek, bir koalisyon hükümeti kurulması durumunda ise ömrünün bahara kadar olacağını söyledi

Editor: Süperadmin
18 Kasım 2020 - 11:52

UBP ile HP arasında derin bir bunalımın olması ile HP’nin geniş tabanlı bir hükümete işaret ettiğini belirten Prof. Dr. Bülent Evre, CTP’nin de koalisyonda olmasını vurguladıklarını kaydetti.

Aynı şekilde DP’ye bakıldığı zaman DP’nin içerisinde de bir bütün olmadıklarını söyleyen Evre, “Burada bir tek UBP ve YDP arasında görüş birliği görülüyor ama onların da hükümeti kurmaya aritmetiği yetmiyor. Bu nedenle Ersan Saner’in görevi iade edip Cumhurbaşkanının da hükümeti kurma görevini ikinci parti olan CTP’ye vermesi gerekir” dedi.

Evre, “Önümüzde şu an böyle bir süreç var. Yakın geçmişte dörtlü koalisyon deneyimi olmasaydı bu model denenebilirdi. Ancak daha önce böyle bir model zaten denendi. Şu an erken seçim bizim için kaçınılmaz görünüyor” diye konuştu.

Evre, bu dönemde olan hükümet çalışmalarının bir geçiş hükümeti ve bir seçim hükümeti olacağını siyasi aktörlerin bildiğini söyledi.

 

Esengül AYKAÇ

Genel olarak hükümet kurma çalışmalarının iki düzeyde ele alınması gerektiğini savunan Bahçeşehir Kıbrıs Üniversitesi Rektör Yardımcısı, Siyaset Bilimci Prof. Dr. Bülent Evre, bu durumun bir makro ve bir de mikro düzeyde değerlendirilmesi gerektiğini söyledi. Evre, “Genel makro düzeyine bakıldığında bizim mevcut seçim sistemimiz ile parti sistemimiz ile hükümet oluşumunda organik bir ilişki var” diyerek nispi sistemini kullanan bir ülkede çok partili bir sistemi çıkardığını anlattı. Bülent Evre, çok partili siyasal bir partinin içerisindeki siyasi partinin sarih çoğunluğu ele geçirip tek başına hükümet kurmasını çok güç hale getireceğini kaydetti.

“Neden koalisyon hükümetleri ortaya çıkıyor?”

Nisbi siyasi sistemlerinin genel olarak koalisyonlu hükümetler yaratma eğiliminde olduğundan söz eden Evre, sistemimizde bugüne kadar birkaç istisna dışında 1976,1990 ve 2009 seçimleri dışında bütün hükümet modellerinin koalisyon hükümetleri olduğunu anımsatarak, ‘Neden koalisyon hükümetleri ortaya çıkıyor?’ diye sorgulamak gerektiğini belirtti.  Bunun sebebinin seçim sistemi olduğunu vurgulayan Evre, kimilerinin iddia ettiği gibi bunun parlamenter sistem olmadığını kaydetti. Evre, seçim sisteminden dolayı tek partinin gerekli çoğunluğu sağlayıp tek başına hükümete gelmesinin son derece zor olduğunu ifade etti. Burada yapılması gerekenin ne olması konusunda ise  Evre, bir hükümet yapısı için en azından etkin bir hükümet modelinin kurumsal alt yapısını oluşturulması için seçim sisteminin gözden geçirilmesi gerektiğini kaydetti.

“Yeni bir seçim sistemine ihtiyaç var”

Yasal ve kurumsal düzeyde seçim sisteminin değişikliği konusunda çalışmaların olmasını savunan Evre, siyasal kültürlerin boyutların varlığından söz ederek kültürel siyasetin bir anda değiştirilmesinin mümkün olmayacağını söyledi. Kültürün değişimin son derece zor ve uzun yıllar alacağını ifade eden Evre, siyasal kültürün belli tarihsel dönüşümlere ihtiyacı olduğundan söz etti. Evre, yasal, kurumsal düzeyde gerekli düzenlemelerin yapılması ile istikrarlı bir hükümet modelini destekleyeceğini kaydetti. Seçim sistemi ile hükümet modeli arasında organik bir ilişkinin varlığını savunan Evre, nisbi temsili ile dar bölge seçim sistemi arasında bir senteze ihtiyacın olduğunu belirterek temsilde hem adaletin korunacağını hem de istikrarlı bir hükümet modelinin ortaya çıkaracak bir seçim sistemine ihtiyacımızın olduğunu vurguladı.

“Cumhurbaşkanlığı seçiminden sonra derin güvensizlikler oluştu”

Mikro düzeydeki analizi açıklayan Evre, son dönemdeki yaşanılanlarla ilgili olduğunu anlatarak özellikle seçim sürecinin kutuplaşma üzerinden ayrışmasının toplumun iki kutba bölünmesi ile aslında değerler sisteminde ve kimlik düzeyde bir ayrışmaya işaret ettiğini kaydetti. Ayrışmanın etkilerinin bugün hükümeti kurma çalışmasında da görüldüğünü anımsatan Evre, seçimlerin olağanüstü koşullarda gerçekleştiğini ve Cumhurbaşkanlığı seçiminin bir var oluş havasında gerçekleştiğini anlattı. Seçimden kalan olağanüstü havanın etkilerinin ve kutuplaşmanın hala görüldüğünü söyleyen Evre, bir kesimin zaferi ile diğer kesimin travması haline dönüştüğünü belirtti. Travma sonrası etkilerin diğer kaybeden adayların bağlı olduğu partilerdeki temsilcileri arasında da derinden hissedildiğine işaret eden Evre, sağın kendi içerisinde bir koalisyon arayışı veya solun kendi içerisindeki koalisyon arayışının burada görülmediğini tam tersine derin güvensizliklerin olduğunun görüldüğünü anlattı.

“Koalisyon hükümeti uzun ömürlü olmayacak”

Koalisyon hükümetinin kurulmasıyla uzun ömürlü olunmayacağına işaret eden Evre, bu dönemde olan hükümet çalışmalarının bir geçiş hükümeti olacağını ve yine bir seçim hükümeti olacağını da siyasal aktörlerin bildiğini söyledi. Bugüne kadar hükümetlerin ömrünün son derece kısa olduğunu anımsatan Evre, 8 aydan 2,5 yıla kadar değişen koalisyon hükümetlerin değişikliğinin yaşandığını vurguladı. Bundan sonraki koalisyonlarının son derece kısa olacağını savunan Evre, bir icraat hükümetinin olamayacağı ve seçim hükümeti olacağı konusunda herkesin malumu olduğunu ifade etti. Seçim sisteminin acilen gözden geçirilmesini savunan Evre, kurumsal düzeyde bu değişikliğin yapılamaması ile yine aynı sorunlarla baş etmek zorunda kalınacağına işaret etti. Sürekli koalisyon çalışmaları, sürekli koalisyonların kısa ömürlü olması ile ülkemizde koalisyon hükümetlerinin ömrünün uzun olmadığını kaydeden Evre, genellikle sol ve sağ partiler arasında koalisyonun kurulduğunu anımsatarak partilerin kendi müzakereler arasında farklılıklarını maruz tutarak ortak yönlerini ön plana çıkararak bir hükümet programı oluşturduklarını kaydetti. Yönetim süreci içerisinde bu farklılıkların bir şekilde açığa çıktığını belirten Evre, bu farklıkların uzlaştırılması da veya uzlaşmaya yönelik çalışmaların da olmadığının görüldüğünü söyledi. Partiler arasında derin güvensizliklerin olduğunu savunan Evre, sağlıklı bir iletişimin, bilgilendirilmenin de olmadığını yakın geçmişte bu durumun yaşanıldığını anımsattı. En son Ulusal Birlik Partisi ile Halkın Partisi arasındaki iletişim kopukluğunun sebebini anlatan Evre, Maraş meselesinin gündeme gelmesi ve koalisyon ortağının bundan habersiz olması ile iletişim kopukluğunun en açık göstergesi olduğunu söyledi.

“Koalisyon hükümetinden kurtulmak gerekiyor”

Geçmişteki koalisyon deneyimlerinde taraflara bakıldığı zaman aslında bir şekilde koalisyondan dışlandıklarını, koalisyonun çöktüğünü ve aralarında sağlıklı iletişimin olmadığının görüldüğünü vurgulayan Evre, bu durumların siyaset kültürü ile bağlantılı olduğunu kaydetti. Koalisyon hükümetlerinden kurtulmamız gerektiğini ifade eden Evre, bunun için de tek partiye dayalı güçlü, istikrarlı hükümet modellerine ihtiyacın olduğunu savundu. Daha etkin bir hükümet modeli için bu sistemin denenmesi gerektiğini anlatan Evre, kurumsal alt yapının oluşturulması ile seçim sisteminin acilen gözden geçirilmesine ihtiyacın olduğuna dikkat çekti.

“Parlamenter sistem içerisinde tek partiye dayalı bir hükümet modelini önerebilirim”

Evre, “İstikrarsız hükümet yapısından kurtulmak için genellikle tartışmalardan, parlamenter sistem ve başkanlık sistemi gibi öneriler ve tartışmalar ikili arasına sıkıştırılıyor. Başkanlık sisteminin daha farklı sorunları KKTC gündeminde ortaya çıkaracağını düşünüyorum. Başkanlık sisteminin de işletilmesi son derece zor ve kırılgan bir sistemdir. Bizim mevcut kültürel eğilimlerimize baktığımızda bu sistemin de işlemeyeceğini ön görebiliriz. Dolayısı ile parlamenter sistem içerisinde tek partiye dayalı bir hükümet modelini önerebilirim” dedi. Parlamenter sistem içerisinde tek partiye dayalı bir hükümet modelinin olması gerektiğini savunarak açıklamalarına devam eden Evre, tek partiye dayalı olması ile tek partinin kendi vizyonunu hayata geçirebilecek bir zamana, bir periyoda ve kurumsal bir alt yapıya en azından sahip olunacağını kaydetti. Evre, kurumsal alt yapının oluşturulması ile mutlak suretle seçim sürecinin değiştirilmesi ve istikrar yaratacak yönde gözden geçirilmesi gerektiğini savundu.

“Yeni bir koalisyon hükümetinin ömrü bahara kadar uzar”

Mevcut şartlarda erken seçimi zaruri olarak değerlendiren Evre, şu an bir hükümetin kurulması ile bu hükümetin ömrünün tekrardan bahara kadar uzayacağına işaret ederek, baharda illaki bir erken seçimin tekrar gündeme geleceğine dikkat çekti. Yaşanılan deneyimlerden yola çıkılması gerektiğini savuna Evre, aktörler arasında güven sorununun olduğundan söz etti. UBP ile HP arasında derin bir bunalımın olması ile HP’nin geniş tabanlı bir hükümete işaret ettiğini belirten Evre, CTP’nin de koalisyonda olmasını vurguladıklarını kaydetti. Aynı şekilde DP’ye bakıldığı zaman DP’nin içerisinde de bir bütün olmadıklarını söyleyen Evre, “Burada bir tek UBP ve YDP arasında bir görüş birliği görülüyor ama onların da hükümeti kurmaya aritmetiği yetmiyor. Geriye ne kalır? Buradan bir şey çıkmazsa Sayın Ersan Saner’in görevi iade edip Cumhurbaşkanının da yine meclis aritmetiğini dikkate alarak ikinci büyük parti olan CTP’ye görevi kurma görevini vermesi gerekir. En azından bu temasların CTP üzerinden denenmesi gerekecektir. Önümüzde şu an böyle bir süreç var. Böyle bir süreçte de yine yakın geçmişte dörtlü koalisyon deneyimi olmasaydı şu an öyle bir deneyim yeniden denenebilirdi. Ancak daha önce böyle bir model zaten denendi. Şu an erken seçim bizim için kaçınılmaz görünüyor” diye konuştu.

YORUMLAR

  • 0 Yorum
Henüz Yorum Eklenmemiştir.İlk yorum yapan siz olun..
İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR x
“İki ayrı devlet zemini yok”
“İki ayrı devlet zemini yok”
“2021’de ekonomi yüzde 25 küçülebilir”
“2021’de ekonomi yüzde 25 küçülebilir”