"KKTC CEZA HUKUKUNDA DA OLMALI"

"KKTC CEZA HUKUKUNDA DA OLMALI"

YDÜ Ceza Hukuku Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Av. Yrd. Doç. Dr. Ramadan Sanıvar, İtalyan Ceza Kanunundaki Erteleme Kurumu’nun KKTC Yasama Organına yol gösterebileceğini belirtti

Editor: YeniBakış Editör
16 Haziran 2021 - 09:19 - Güncelleme: 16 Haziran 2021 - 09:28
Reklam

Gamze PİR BAYKUR

 

YDÜ Ceza Hukuku Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Av. Yrd. Doç. Dr. Ramadan Sanıvar, İtalyan Ceza Kanununda yer alan kısa süreli hapislik cezalarının ertelenmesi hükümlerini ve uygulamasını inceleyerek Yeni Bakış’a değerlendirmelerde bulundu. İtalyan Ceza Kanunundaki mevcut uygulamanın KKTC Yasama Organına örnek olabileceğini ifade eden Sanıvar, kısa süreli hapislik cezalarının ertelenmesi hükümlerine KKTC mevzuatında ve uygulamasında da yer verilebileceğini kaydetti. Sanıvar, KKTC Ceza Kanununda da kısa süreli hapislik cezalarının yerine Erteleme Kurumunun uygulanabileceğini ve sanıklara erteleme ile birlikte denetimli serbestlik yükümlülüklerinin getirilebileceği kanaatinde olduğunu vurguladı.

 

 

Sanıvar: “Henüz KKTC’nin mevzuat ve uygulamasında hapis cezalarının ertelenmesi kurumuna yer verilmedi”

Yeni Bakış’a değerlendirmelerde bulunan YDÜ Ceza Hukuku Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Av. Yrd. Doç. Dr. Ramadan Sanıvar, Avrupa’nın çağdaş ülkelerinden biri olan İtalya’da, ceza mahkemelerinin hapis cezalarına ancak zorunluluk bulunduğunda ve son çare olarak başvurmayı tercih ettiğini söyledi. Sanıvar, İtalyan kanun koyucu’nun, hapis cezalarının ertelenmesi kurumunu kabul ederek Ceza Kanunu madde 163’den 168’e kadar yaptığı yasal düzenlemelerle, kısa süreli hapislik cezalarının ve kapatma odaklı ceza infaz kurumlarının özellikle ilk kez suç işleyen (sabıkasız) hükümlüler üzerindeki olumsuz etkilerini önlemeyi amaçladığını vurguladı. Uygulamada getirilen sistem çerçevesinde hükümlülerin cezaları ertelenerek belirli bir denetime veya gözetime tabi tutulduklarını belirten Sanıvar, cezasını toplum içerisinde infaz eden hükümlülerin, belirlenen denetim sürecinde iyi hal gösterip yeniden suç işlemez ve mahkemece öngörülen denetimli serbestlik yükümlülüklerine uygun davranırsa mahkum oldukları hapis cezasının infaz edilmiş sayıldığının altını çizdi. Sanıvar, diğer bir deyişle İtalya’da hapis cezalarının ertelenmesi kurumu ile birlikte uygulanan denetimli serbestlik sistemi sayesinde, hem ceza infaz kurumlarının kalabalıklaşmasının önlendiğini, hem de hükümlülerin aile, işyeri ve çevrelerinden koparılmadan yeniden topluma kazandırılması, yeniden suç işlemelerinin ve suç makinesi haline dönüşmelerinin engellenmesinin hedeflendiğini kaydetti. Henüz KKTC’nin mevzuat ve uygulamasında hapis cezalarının ertelenmesi kurumuna yer verilmediğine dikkatleri çeken Sanıvar, KKTC Ceza Kanununda da kısa süreli hapislik cezalarının yerine Erteleme Kurumunun uygulanabileceğini ve sanıklara erteleme ile birlikte denetimli serbestlik yükümlülüklerinin getirilebileceği kanaatinde olduğunu vurguladı.

 

“Erteleme Kurumu birçok ülkenin ceza kanununda yer alıyor”

YDÜ Ceza Hukuku Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Av. Yrd. Doç. Dr. Ramadan Sanıvar, işlediği suç dolayısıyla kişinin cezalandırılmasının kural olmakla birlikte, bazı koşulların gerçekleşmesi halinde, mahkum olunan cezanın infazından sarfınazar edilebilmesi, ceza siyasetinin bir gereği olarak kabul edildiğini söyledi. Erteleme Kurumunun birçok ülkenin ceza kanunlarında yer aldığına işaret eden Sanıvar, bunun neticesinde hükümlünün cezasını infaz kurumunda değil, belli şartlarda toplum içerisinde çektiğini ve böylelikle bireyle devlet arasındaki ceza ilişkisi biçiminin değiştirilmiş bir şekilde devam ettirildiğini açıkladı. Sanıvar, önceleri kısa süreli hapis cezalarının sakıncalarını ortadan kaldırmaya yararlı olan ertelemenin, zaman içerisinde kısa süreli sayılmayan hapis cezaları için de başvurulabilen bir kurum haline geldiğini belirterek, aşırı kalabalık olan ceza infaz kurumlarındaki mahkum sayısını azaltma gayretinin Erteleme Kurumunun ortaya çıkmasında önemli bir etken olduğunun ifade edildiğini kaydetti. Günümüzde erteleme kurumunun, hapis cezasının doğrudan doğruya suçlunun kişiliğine uydurulmasının ve bireyselleştirilmesinin en önemli yollarından birini oluşturduğunu dile getiren Sanıvar, modern bir denetimli serbestlik sistemi ile birlikte uygulanması halinde, suçlunun yeniden topluma kazandırılması ve tekrardan suç işlemesini önleyen bir araç konumunda son derece önem taşıyabildiğini belirtti.

 

 

“Hükümlülerin yeniden topluma kazandırılması amaçlanıyor”

İtalya’da ceza mahkemeleri tarafından cezası ertelenen hükümlülere yeni bir suç işlememesi şartı getirildiğini belirten YDÜ Ceza Hukuku Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Av. Yrd. Doç. Dr. Ramadan Sanıvar, erteleme sonrası uygulanan denetimli serbestlik sayesinde bir takım yükümlülükler öngörülerek hükümlülerin yeniden topluma kazandırılmalarının amaçlandığını ve yeniden suç işlemelerine engel olunduğunu açıkladı. Sanıvar, ertelemenin sadece hapis cezaları bakımından uygulanabilen bir kurum olarak karşımıza çıktığını ifade ederek, erteleme kararının verilebilmesi için hapis cezasının ertelemeye elverişli olması yani infaz edilmemiş olması gerektiğini vurguladı. Hükümlünün, mahkum olunan hapis cezası süresince tutuklu kalması halinde cezanın infaz edilmiş olmasından dolayı erteleme kararının verilmesinin uygun görülmediğini ifade eden Sanıvar, ancak ertelemeye elverişli bir mahkumiyetin söz konusu olduğu ve hükümlünün tutuklu kaldığı sürenin mahsup edilmesine rağmen halen infazı gereken bir hapis cezasının bakiye olarak kaldığı durumlarda, diğer şartlar da bulunması halinde erteleme kararının verildiğini kaydetti. Kanun koyucunun, erteleme kurumunu, hapis cezasının süresi yönünden sınırlandırdığını ifade eden Sanıvar, İtalyan Ceza Kanunu madde. 163/1’e göre 2 yıla kadar hapislik cezasına mahkum edilmiş olan yetişkin hükümlüler için cezanın ertelenmesinin söz konusu olduğunu belirtti. Sanıvar, İtalyan Ceza Kanunu madde. 163/2’de ise çocuk hükümlüler açısından ise hapislik cezasının en fazla 3 yıl olacağı kabul edildiğini ifade ederek, diğer yandan hükümlü birden fazla suçtan dolayı birden fazla hapis cezasına mahkum edilmesi halinde, erteleme için toplam cezaya değil, her bir suç için hükmedilen cezaya bakıldığını vurguladı. Sanıvar, İtalyan Ceza Kanunu madde. 164’e göre mahkemenin, erteleme kararını verebilmesi için öncelikle kişinin suçu işledikten sonra yargılama sürecinde gösterdiği pişmanlık dolayısıyla yeniden suç işlemeyeceğine dair kanaat oluşturması gerektiğini ve bunun önem taşıdığını kaydetti. Yine cezası ertelenecek olan kişinin, daha önceden sabıkası bulunmaması gerektiğine vurgu yapan Sanıvar, ayrıca cezası ertelendiğinde toplumun güvenliği açısından tehlike teşkil etmemesi gerektiğini belirtti. Sanıvar, ayrıca uygulamada hakimin, cezası ertelenecek kişinin, suç işleme konusundaki eğilimlerini dikkate aldığını ve bu bağlamda yargılama süreci devam ederken sosyal hizmetler dairesi tarafından hazırlanan raporların göz önünde bulundurulduğunu dile getirdi.

 

 

 

“Hükümlü polis denetimi altına girer ve benzer veya başka türde bir suç işleyip işlemediği araştırılır”

YDÜ Ceza Hukuku Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Av. Yrd. Doç. Dr. Ramadan Sanıvar, İtalya’da Ceza Kanunu madde. 163 çerçevesinde mahkumiyet hükmünü veren ceza mahkemesinin, yeni bir suç işlenmemesi koşuluyla kasıtlı ağır türdeki suçlardan mahkumiyet halinde 5 yıla kadar, taksirli hafif türdeki suçlardan mahkumiyet halinde ise 2 yıl süreyle hapis cezalarının ertelenmesine karar verebildiğini belirtti. Sanıvar, kanun koyucunun, cezası ertelenen hükümlü hakkında aynı mahkemenin bir denetim süresi belirlemesine ve hükümlünün kişiliğine ve özelliklerine uygun (eğitim seviyesi, mesleği, sosyal ve iktisadi durumu gibi), temel hak ve özgürlüklerle bağdaşan, makul ölçüde, gerekçesi olan yükümlülükler getirmesine imkan tanıdığını kaydetti. Sanıvar, diğer yandan kanun koyucunun, kamuya yararlı bir işte ücretsiz çalışma şeklinde bir yükümlülüğün de öngörülebileceğini ancak bunun hükümlünün rızasına tabi tutulacağını belirttiğini ifade etti. Mahkemenin, cezası ertelenen hükümlü hakkında denetimli serbestlik yükümlülüklerini belirlemesinden sonra çok yönlü bir denetim veya gözetim başladığını ifade eden Sanıvar, deneme süresinin sonuna değin hükümlünün polis denetimi altına girdiğini ve benzer veya başka türde bir suç işleyip işlemediğinin araştırıldığını belirtti.

 

“Hükümlüye deneme süreci için denetim memuru atanıyor”

YDÜ Ceza Hukuku Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Av. Yrd. Doç. Dr. Ramadan Sanıvar, ayrıca İtalya’da denetimli serbestlik servisi olarak bilinen yani denetimli serbestlik hizmetleri veren ve yaptırımların toplum içinde infazını üstlenen UEPE (Uffico dell’Esecuzione Penale) isimli kurumun hükümlüye deneme süreci için bir denetim memuru atadığını söyledi. Atanan denetim memurunun sosyal hizmet uzmanlarından biri olup, her bir denetim memurunun takip etmekle yükümlü kılındığı hükümlülerin sayısının belirlendiğini ifade eden Sanıvar, denetim memurunun, cezası ertelenen hükümlünün bu yükümlülüklere uygun hareket edip etmediğini gözetlemekle sorumlu tutulduğunu belirtti. Sanıvar, uygulamada cezası ertelenen hükümlünün, bu memura düzenli görünmek suretiyle hakkında hazırlanan raporları imzalamakla yükümlü kılındığını belirterek, böylelikle deneme sürecinde, hükümlü sosyal çalışmacı (sosyal hizmet memuru) tarafından denetim altında tutularak aslında topluma uyumda karşılaştığı zorluklar ve ihtiyaçları doğrultusunda desteklendiğini kaydetti. Denetim süresinde mahkemenin, hazırlanan raporları değerlendirerek infaz edilmekte olan yükümlülük veya tedbir hakkında bilgi edinebildiğini belirten Sanıvar, hükümlünün değişen ihtiyaçlarına göre belirlenen yükümlülüklerin veya tedbirlerin tekrardan düzenlenebilmesinin de mümkün olduğunu vurguladı.

 

“Ertelenen ceza toplum içerisinde infaz edilir”

Mahkemenin erteleme kararı vermesi halinde, bu kararla birlikte hükmedilen hapis cezasının infazı deneme süresince geri bırakıldığını dile getiren Sanıvar, mahkum olduğu hapis cezası ertelenen kişinin tutuklu olması halinde derhal salıverildiğini ve ertelenen cezanın toplum içerisinde infaz edildiğini kaydetti.  Sanıvar, mahkemenin, erteleme kararına ilişkin hükmün kesinleştiği tarihten itibaren bir deneme süresi belirlediğini dile getirerek, kanun koyucunun deneme süresinin ne kadar olacağına ilişkin mahkemeye takdir yetkisi verdiğini kaydetti. Uygulamada deneme süresinin alt sınırının, mahkum olunan ceza süresinden az olamayacağının kabul edildiğini belirten Sanıvar, organize suçlar, terör, şiddet veya cinsel suçlarda ise bu sürenin en yüksek haddinden uygulanmasına kanaat getirildiğini açıkladı. Sanıvar, İtalyan Ceza Kanunu madde. 167’de; cezası ertelenen hükümlünün yeni bir suç işlememesi, mahkeme tarafından denetimli serbestlik yükümlülükleri öngörülmesi ve bu yükümlülüklere uygun davranması halinde mahkumiyetin gereği olan cezanın infaz edilmiş sayılacağının ifade edildiğini kaydetti. İtalyan Ceza Kanunu madde.168’de ise cezanın ertelenmesine karar veren mahkeme, hükümlünün deneme süresi içerisinde denetimli serbestlik yükümlülüklerine tabi tutulmasını öngörmesine rağmen hükümlünün bu süreçte yükümlülüklere uygun davranmaması halinde, erteleme kararının geri alındığını belirten Sanıvar, hükümlünün cezasını çekmek üzere ceza infaz kurumuna gönderildiğini açıkladı.

 

 

“Bu yasal düzenlemeler örnek alınabilir”

YDÜ Ceza Hukuku Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Av. Yrd. Doç. Dr. Ramadan Sanıvar, İtalya’da Ceza Kanunu madde. 163 ile 168 arasındaki hükümlerle getirilen erteleme kurumunun, özellikle kısa süreli hapislik cezalarının hükümlüler üzerindeki olumsuz etkilerini ortadan kaldırdığını ve aşırı kalabalık olan ceza infaz kurumlarındaki mahkum sayısının azaltılmasını sağladığını vurguladı. Bu kurumun uygulanmasıyla birlikte ilk kez suç işlemiş (sabıkasız) hükümlülerin, aile, iş ve sosyal hayattan kopmadığını ifade eden Sanıvar, hükümlünün cezasını infaz kurumu dışında toplum içerisinde infaz edebildiğini dile getirdi. Sanıvar, kanun koyucunun, erteleme sonrası denetimli serbestlik sistemini kabul etmesiyle de, hükümlülerin toplum içerisinde yalnız bırakılmadığını, denetime veya gözetime tabi tutulduğunu belirterek, böylece tekerrürün önlenmesinin ve hükümlülerin yeniden topluma kazandırılmasının amaçlandığını kaydetti. Sanıvar, “Bu tespitler ışığında; çağdaş ülkelerden biri olan İtalya’daki Ceza Kanunu madde. 163 ile 168 arasındaki bu hükümlerden yararlanılabileceği, bu yasal düzenlemelerin örnek alınabileceği ve böylelikle henüz erteleme kurumuna yer vermeyen KKTC açısından gerek mevzuatın şekillendirilmesinde gerekse uygulamalarının oluşturulmasında katkı sağlanabileceği görüşündeyim” şeklinde konuştu.

İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR x
Dünyayı karşımıza aldık
Dünyayı karşımıza aldık
Baba oğul uyuşturucudan tutuklandı
Baba oğul uyuşturucudan tutuklandı