Sağlıklı İletişim Nasıl Olmalıdır ?


Sağlıklı Bir İletişim Nasıl Olmalıdır ? 

Herkese merhabalar, 

              Bugün sizlere geçen hafta bahsettiğim üzere sağlıklı iletişimin nasıl olması gerektiği ile ilgili bir yazı yazacağım. Çocuk ile iletişim konusu çok önemlidir. Fakat çoğumuz bu durumlara dikkat etmiyoruz. Konu çok geniş kapsamlı olduğu için bu yazı da tüm detayları ele alamıyorum. Dolayısıyla bu konuyu bölerek yazmayı tercih ediyorum. 

            Geçen hafta “Çocukta Anne ve Baba Eğitiminin Önemi” başlıklı yazı da çocukların anne ve babalarını rol model aldıklarını ve onlardan gördükleri davranışları öğrendiklerinden bahsetmiştik. Ebeveynler ve çocuklar arası iletişimin sağlıklı olmasının önemli olduğunu vurgulamıştık. 

            Peki Bu Sağlıklı İletişim Nasıl Olmalıdır ? 

            Anne babaların çocukları ile sağlıklı iletişimin kurmaları çocuklarının işbirliğine yatkın, kendi kendilerini disipline eden, yapıcı ve yaratıcı bireyler olmasını sağlamaktadır. Bu durum ise anne babaların susmayı öğrenip çocuklarının anlattığını dinlemesi ve onları anlaması ile mümkündür. Diğer bir söyleyiş ile çocuklar ile sağlıklı iletişim kurabilmenin en kolay yolu anne babaların çocukları duyup, dinlemeleri ve anlamalarından geçer. Dinleme durumu anne baba ve çocuk arasındaki anlaşmayı kolaylaştıran bir durumdur. Ne yazık ki günümüzde bu durumu çok fazla göremiyoruz. Anne babalar çocukları dinlemek yerine onları ellerine telefon vererek susturmayı tercih ediyor, sonra da  akıllı telefon ile çok vakit geçiriyor  veya bilgisayarda çok oyun oynuyor diye şikayet ediyoruz. 

              Unutmayalım ki çocuklar soru sorarak öğrenirler. 2-3 yaşlarından itibaren çocuk ebeveynlerini soru yağmuruna tutabilir. Bu soru karşısında ebeveynler “Çok soru soruyorsun yeter”, “Sen anlamazsın” gibi cevaplar verebiliyorlar. Fakat burada çocuğa bu şekilde yaklaşmak yerine “Bilmiyorum” demek daha doğru olacaktır. Çünkü bilmediğimiz şeyler olabilir. Burada önemli olan çocuğu dinlemek ve onu anlamaya çalışmaktır. Eğer çocuğun söylediğini duyup anladıysanız bu durum çocuğa önem verdiğinizi, onu dikkate aldığınızı ve onun konuşmasının da uygun olduğunu gösterir. İletişimin bu şekilde olması ilişkiyi daha kolay hale getirir.  

                  Günlük yaşamda genel olarak anne baba ve çocuk ilişkilerinde diyaloglar şu şekilde olmaktadır; Suçlama yaparak “Sen her zaman konuşursun zaten”, emir vererek “Hemen yerine otur”, eleştirmek “Daha iyisini yapmalısın”, uyarma yaparak “Son kez hatırlatıyorum” gibi bastırıcı sözler ile iletişim kuruluyor. Bu sert ve bastırıcı sözler çocuğun kendisini suçlu hissetmesine, anne babasının adil olmadığını düşünmesine, çocuğun kendisinin sevilmediği endişesine kapılmasına, sert tepki vermesine sebep olmaktadır.  

                  Ebeveynler çocukların sergiledikleri davranışların büyük ölçüde çocukların kendileri ile kurdukları etkileşime bağlı olduğunu kabul etmelidirler. Unutmauyalım ki anne baba olmanın temel özelliklerinden birisi tutarlı ve kararlı olabilmektir. Fakat günümüzde baktığımızda anne babanın ruh haline göre çocuğun yaptığı bir davranış bir gün kabul edilirken başka bir gün kabul edilmeyebiliyor. Yani tutarsızlık gösterilebiliyor. Örneğin evde piyano çalan bir çocuk anne baba mutlu iken çocuğun çalmasından hoşnut olurken, başka bir gün gergin olmaları sebebi ile piyano çalmayı durdurması istenebiliyor.  

            İletişimde ve sıcak bir ilişki oluşmasında aktif dinleme çok önemlidir. Aktif dinlemenin ne olduğunu örnekler ile açıklamak için haftaya görüşmek üzere… 

              Okuduğunuz için teşekkür ederim. 

Hoşçakalın, sağlıcakla kalın… 

(Bu yazı da Dr. Haluk Yavuzer ve ark.  Tarafından yazılan “Çocuk ve Ergen Eğitiminde Anne Baba Tutumları” kitabından yararlanılmıştır.)