Çocuklar Sevgi ile Cezalandırılmaz


Herkese merhabalar,

Bildiğimiz üzere çocuk eğitirken, büyütürken, ona birşeyler öğretirken ödül ve ceza yöntemlerine başvururuz. Bir ödül karşısında çocuktan beklediğimiz şeyi yapmasını ister, yaptığında da sevinip onu ödüllendiririz. Çocuktan beklemediğimiz bir davranış karşısında da o kötü davranışı, beklemediğimiz o davranışı ortadan kaldırmak ve bir daha görmemek için çocuğa ceza veririz. Örneğin “Bir daha bunu yaparsan oyun oynayamazsın” gibi cezalar veya “Bunu bir daha yaparsan seni sevmeyeceğim” gibi cezalar. Bu iki cümleyi karşılaştırdığımız zaman aslında cezaların çeşitlendiğini görürüz. Ancak bu noktada dikkat çekilmesi gereken esas konu çocuğun sevgiden mahrum edilmesidir. Bu bir ceza değildir ne yazık ki. Bir çocuğun en büyük ihtiyaçlarından birisi “Sevgi”dir. Bir çocuk en çok anne ve babası tarafından sevilmek ister. Annesinin onu öpmesini, sarılmasını, başını okşamasını, “Seni seviyorum” demesini bekler. Beklemekten ziyade tüm bunlar onun ihtiyacıdır ve bir çocuğu tam bu noktalardan cezalandırırsak onu ihtiyaçlarından mahrum etmiş oluruz. Bu ihtiyacı temel ihtiyaçlarımız gibi düşünebiliriz. Örneğin yemek yeme,uyku vs. ihtiyaçlar gibi düşünebiliriz. Bir çocuğu yemek yeme ihtiyacından mahrum edersek çocuk ölür. Aynı şekilde sevgi ihtiyacı için de geçerlidir. Bir çocuğu sevgi ile cezalandıramayız. Bir çocuğu sevgiden mahrum etme korkusu ile cezalandıramayız. Eğer biz bir çocuğu bu şekilde cezalandırırsak çocuk ölür. Yani tüm bunlardan şu sonucu çıkarabiliriz. Bir çocuğu isteklerinden mahrum edebiliriz ancak ihtiyaçlarından mahrum edemeyiz. Çocuğun isteklerini gerçekleştirmek konusunda kısıtlamalar yapılabilir ancak dediğimiz gibi bir çocuğu “Seni sevmeyeceğim” şeklinde cezalandırmak doğru değildir. O yüzden anne ve babalar çocuk eğitirken, büyütürken, gelişimine katkı koymak isterken onu “Sevgi”den mahrum etmeyerek, ne olursa olsun çocuğunuzu sevdiğinizi ona hissettirerek katkı koymalısınız. Elbette çocuğun yaptığı kötü davranışlar karşısında ona bunu söyleyerek öğretmek gerekir ancak bu öğretmeyi yaparken bir yandan çocuğa şu mesajı vermek gerekir: “Bu hatandan dolayı üzüldüm, bu yaptığını doğru bulmadım ama yine de seni seviyorum”. Verdiğimiz mesaj bu şekilde olursa hem çocuğun davranışının değişmesi daha kolay olur, hem çocuk sevilmeme korkusuna kapılmaz, hem de çocuğun davranışını kalıcı olarak daha çok değiştirebilme fırsatı sunar. Anne ve babalar çocuklarınızı sevin, başını okşayın, öpün, sarılın, onu sevdiğinizi dile getirin. Sevgi ile büyüyen çocuklar yetişsin.

Okuduğunuz için teşekkür ederim.

Hoşçakalın, sağlıcakla kalın.

Psikolog Sevdenur Yıldırım