Her sipariş can alabilir
Emekçi Köşesi

Emekçi Köşesi

Her sipariş can alabilir

31 Mayıs 2021 - 09:36

Her gün yollarda yaşamını yitiren motokuryelerle “Motokuryelerin çaresi örgütlenmek”.

İnternetin hayatımızda daha fazla yer etmeye başlamasıyla birlikte tüketim alışkanlıklarımız da değişti. Artık alışverişleri telefonlarımızdan, bilgisayarlarımızdan rahatlıkla yapabilirken, almak istediğimiz ürünler de evimize ayağımıza kadar getiriliyor.

Her yerde, her saatte istediğimiz ürüne ulaşabilir hale gelirken internet alışverişi sektörü de durmadan büyümeye devam ediyor. Özellikle salgın sürecinde bu sektör ciddi bir ivme kazandı. Ancak yeni sorunlar da beraberinde geldi.

Telefon ya da bilgisayarımızdan yaptığımız her alışveriş bir kuryenin aracına binip o siparişi bize getirmesi anlamına geliyor. Bu yeni bir istihdam alanı yaratsa da ne yazık ki birçok sorun da beraberinde geliyor.

Şu an hızla büyümekte olan taşımacılık iş kolunda Tüm Anadolu Motosikletli Kuryeler Federasyonu’na göre 100 binin üzerinde motokurye bulunuyor. Ancak kayıt dışı çalıştırılan kuryelerle birlikte bu sayının 1 milyonun üzerinde olduğu tahmin ediliyor. Devasa bir işkolu olmasına rağmen motokuryelerin sendikalı olmasının önünde de ciddi engeller duruyor.

Öte yandan karda, yağmurda, rüzgarda motor üzerinde siparişlerimizi yetiştirmeye çalışan kuryeler mobbing, hız baskısı, müşteri şiddeti gibi ciddi sorunlarla da karşı karşıya. Motokuryeler iş cinayetlerinde her gün yaşamını yitiriyor.

Motokuryeler hangi şartlarda çalışıyor?

Tüketim alışkanlıklarının değiştiği bir dönemin ardı sıra başlayan pandemi ile birlikte gıda, paket taşımacılığı önem kazandı. Motokurye emeği yaygın bir şekilde tüm sektörlerde devreye girdi. Motokuryeler hem çalışma biçimi hem de işçi-işveren ilişkisi bağlamında farklı kategorilerde istihdam ediliyor. Önemli bir bölümü kuralsız ve tamamen güvencesiz şartlarda çalıştırılıyor.

Günde 8, haftada 45 saat olan iş kanunundaki mevcut çalışma kuralları uygulanmıyor. Çalışma süreleri düzensiz, çoğu kez günde 12 saat gibi uzun sürelerle ve ‘daha çok servis yap, daha çok müşteriye git’ gibi iş baskısı altında çalıştırılıyorlar.

Hem bu iş baskısı hem de zamana karşı yarış, trafikteki motokuryelerin can güvenliğini ortadan kaldırıyor. Her gün iki tekerlek üzerinde trafiğe çıkan binlerce motokurye kaza riski altında ekmeğini kazanmaya çalışıyor.

Motokuryelerin önemli bir bölümü kendi hesabına çalışıyor. Ancak kuralları ana işveren belirliyor ve pazarlık yapma olanakları da bulunmuyor. Ana işveren ben sana sipariş başına ödeme yaparım diyor. Sadece işverene gidip kimlik fotokopisi vererek taahhütname imzalıyor.

Sigortası yok, sosyal güvencesi yok. Evine ekmek götürmek zorunda olan motokuryeler aldığı yüzdelik primlerle yaşamını sürdürmeye, günde 12 saat, sürekli bir yarış halinde çalışıyorlar. İş cinayetlerinde motokuryelerin ölüm sayısına dair veriler mevcut mu, istatistikler nasıl?

İş cinayetlerinde en kötü tablo sıralamasında Avrupa birincisiyiz. Günde ortalama 6 işçi yaşamını kaybediyor. Ne yazık ki bu tablo motokuryeler için de değişmiyor. Resmi olmayan ve basına yansıyan verilere göre ülkemizde pandeminin başladığı 2020 Mart ve 2021 Mart ayı arasındaki bir yıllık sürede motokuryelerin içinde bulunduğu 63 bin trafik kazası tespit edilmiştir. Ve bu trafik kazalarında 190 motokurye yaşamını yitirdi.

Ne yazık ki prim, puanlama sistemi gibi baskılarla ve 20 kuruş, 50 kuruş fazla kazanmak için motokuryeler bütün riskleri göze almak zorunda kalmakta ve bu uğurda canlarını vermektedirler.

YORUMLAR

  • 0 Yorum
Henüz Yorum Eklenmemiştir.İlk yorum yapan siz olun..

Son Yazılar