Hasta hakları
Hassan Vahib

Hassan Vahib

Hasta hakları

12 Kasım 2019 - 09:04

İnsan hakları savunuculuğu ve farkındalığı sadece yüzeysel anlamda algılandığı takdirde, hayatımızı, yaşamımızı etkileyen birçok şeyin değişmediği görülecek ve buda bizleri umutsuzluğa, hayal kırıklığına sürükleyecektir… Bir soğanı soymak, genellikle hayatı açıklamak için bir metafor olarak kullanılır. Soğanın merkezinde ne olduğunu ancak katmanları geri soyarsak bulabiliriz. Bir deneyin soğan metaforunu insan haklarını öğrenme bağlamında kullanmaya çalışın. Çocuk hakları, kadın hakları, LGBTI hakları, hak ve özgürlükler ve bugünkü farkındalık konumuz HASTA HAKLARI…..
Bir soğanı çözerken katman katman öğreniyoruz ve nihayet insan haklarının bireylere verdiği hak ve özgürlüklerle ilgili gereken bilgileri düşündük, en azından (her soğanla buluştuğumuzda )kavrama yolunda bir adım daha ileri gittiğimizi umarım. Soğan metaforu veya analoji, farklı bilgi, beceri, davranış ve değer katmanlarını keşfederek kendi bilgimizi farkındalığımızı değerlendirmek için bir kültürü tanımlamamıza veya anlamamıza yardımcı olabilir.
Hasta hakları derken ilk akla gelmesi gereken herkesin sağlık hizmetlerine erişme hakkı olduğudur. Bununla birlkte  her bireyin fiziksel ve zihinsel, sağlık veya iyiliğini (wellbeing) güvenliğini sağlayacak, kirlilik, ekolojik bozulma veya enfeksiyon gibi her türlü çevresel tehlikeye karşı korunmanın yanı sıra, yeterli su temini, sağlık ve atıkların bertaraf edilmesi dahil sağlıklı ve güvenli bir çevreye sahip olma hakkı olduğudur. Bu kısa köşe yazımdaki misyonum hasta haklarıyle ilgili bütün maddeleri sıralamak değildir. Sadece bu konuya dikkat çekmek, daha önceki yazılarımda olduğu gibi burada da insan haklarının bir başka ‘soğan’ katmanı olan HASTA HAKLARI’na değinmektir.  
1948’de resmileştirilmiş olan İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi, “doğal onur” ve “insan ailesinin tüm üyelerinin eşit ve devredilemez haklarını” kabul eddiği artık genel bilgi ve farkındalık hazinemize yerleşti diyebiliriz…….. diyebiliriz umarım! Ve bu insan kavramı ve tüm insanların temel saygınlığı ve eşitliği temelinde, hasta hakları kavramı geliştirilmiştir. Başka bir deyişle, hastanın herşeyden önce insan olarak görülüp, insan haklarının gelişmesiyle kişinin temel hakları anlayışı ve kavramı sayesinde HASTA HAKLARI ve SORUMLULUKLARI büyük ölçüde şekillenmiştir.
İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi, uluslararası hukukta insan onur kavramını korumakta, “insan ailesinin” üyeleri olarak birbirlerine karşı temel sorumluluklarımız temelinde, iyileştirilmiş bakım standartları için yasal ve ahlaki bir temel teşkil etmekte etkili olmukla birlikte kritik sosyal, yasal ve etik konularda önemli bir rehberlik oluşturmuştur. 
Köşe yazılarımda hep bu farkındalığı, insan haklarının niye hayatımıza eğitim yaşamımızın ilk adımlarından dahil edilmesi gerektiğini vurgulamaya çalıştım. Hak ve özgürlüklüşünmekteyim. erin, demokrasinin güçlü olduğu toplumların yaratılmasını, insan hakları savunuculuğunu yapan, farkındalığa ulaşmış bireyler ve toplumlar yetiştirmek istiyorsak eğer, yaşamımızı etlkileyen her alanda olduğu gibi sağlıkta da insanların, bireylerin HASTA VE HASTA YAKINKARI’NIN, kendi haklarını bilerek sağlık kuruluşlarını ve yetkililerini sorgulamalarını sağlamak gerekir diye düşünürüm.
Ülkemizde bu doğrultuda gönüllü hizmet veren, projeler hazırlayarak farkındalık yaratmaya çalışan Evrensel Hasata Hakları Derneği bulunmaktadır. Böylesi kuruluşların daha da etkili olabilmesi gerekmektedir. Yıllardır yasa ve yasal düzenlemelerin hazırlanması için yapılan çalışmalar artık sonuç vermesi için sağlık sektöründeki karar mekanizmalarının ve yetkililerinin, ne yazı ki her alanda olduğu gibi, bu alanda’da, sürekli şahit olduğumuz hak ihlallerine son verilmesi gerektiği düşüncesindeyim. Bunun için de bilgi ve farkındalık sahibi, sorumlulukla savunuculuk konularında rahatsızlıkları dile getirebilecek toplumsal baskının oluşması gerekmektedir.
Bu suiistimaller, hasta haklarının yaygın ihlallerinden bilgili rıza, gizlilik, mahremiyet ve ayrımcılık yapılmamasına, işkence ve zalimane, insanlık dışı ve aşağılayıcı muamele de dahil olmak üzere daha alçak suistimallere kadar uzanmaktadır.
Yaygın Hasta Hakları İhlallerine Örnekler şunları içerir:
1. Sağlık hizmetlerinde yeterli sayıda personel sağlayamamak. 
2. Kaliteli bakım sağlayamamak.
3. Uygun hemşirelik hizmetleri sağlayamamak.
4. Hastayı terk etmek.
5. Hastayı izole etmek.
6. Hastayı şeref veya saygıyla tedavi etmemek.
7. Hastanın istismara veya ihmal eylemlerine maruz kalmamasını sağlamak.
Ve daha birçok………………………….. 
 

YORUMLAR

  • 0 Yorum
Henüz Yorum Eklenmemiştir.İlk yorum yapan siz olun..

Son Yazılar